کی لباس می‌پوشد برود نان تازه بخرد؟ هیچ‌کس. نانوایی‌ها روز‌به‌روز کمتر و کمتر می‌شوند و به همین دلیل، مسافتشان از خانه دورتر و دورتر می‌شود. اهالی خانه نان را از سوپرمارکت‌های محل یا از نان‌ فروشی‌ ها می‌خرند، نانی که ممکن است چند روز مانده باشد و حتی بعضی وقت‌ها هنگام مصرف کردنش متوجه شوید کپک زده است.

راه بهتری وجود دارد و آن هم این است که نان تازه به مقدار زیاد بخرید، آن را در فریزر انبار کنید و هنگام مصرف، آنها را در ماکروویو یا روی گاز گرم کنید. اما از سوی دیگر به همان میزان که نانوایی‌های سنتی، کم و مکانیزه‌ می‌شوند تنوع نان در تهران بیشتر می‌شود؛ نان سنگک، ‌تافتون و لواش و بربری حالا رقبای دیگری پیدا کرده‌اند که البته چندان قدر نیستند اما راه خود را به خانه‌های مردم باز کرده‌اند و با شیوه‌های خلاقانه دارند برای مردم محبوب و محبوب‌تر می‌شوند.

نان‌ها با ترکیبات مختلف راه خود را برای عرضه کردن پیدا می‌کنند. انواع نان‌های رژیمی و نان‌های ترکیبی با سبزیجات و شاه‌دانه و تخمه و نان‌های جو و چاودار و سبوس‌دار چند سالی است در سوپرمارکت‌ها و نان‌فروشی‌هایی که زمانی فقط نان‌های سفید ساندویچی و نان باگت و نان فرانسوی تولید می‌کردند، بازار خود را پیدا کرده است.

شغل موروثی

در گذشته‌ها، شغل نانوایی یا همان شاطری، موروثی بود و تقدس داشت؛ یعنی از پدر به پسر می‌رسید و به همین دلیل نانوا حتی در صورت ضرر حاضر نبود از این شغل دست بکشد و کار دیگری انتخاب کند. بنابراین نانواها پشت در پشت این شغل و مغازه‌ پدری را حفظ می‌کردند و ادامه می‌دادند و شغل نانوایی شغلی بود که هر کسی وارد آن نمی‌شد. به همین دلیل نانواها در کار خود تخصص داشتند و در شناخت گندم، تولید نان خوب و مرغوب خبره بودند. در مورد نان سنگک حکایتی وجود دارد که شکل‌گیری آن را به قرن‌ها پیش نسبت می‌دهد.

می‌گویند پخت نان سنگک قبل از ورود اسلام به ایران رواج داشته و پیدایش آن به این صورت بوده که یکی از پادشاهان ساسانی بیمار می‌شود، طبیب معالج او تجویز می‌کند برای شاه نانی تهیه کنند که روی ریگ (سنگ‌های کوچک) پخته شود. در اجرای این کار دستور داده می‌شود روی توری مقداری ریگ و سنگ‌ریزه بریزند و زیر آن آتش پرحجمی روشن کنند تا ریگ‌ها کاملاً داغ شوند و بعد خمیر نان را با دست روی تخته‌ای پهن کرده و روی سنگ‌های داغ قرار دهند تا بپزد. ولی چون در این روش‌ قسمت پایین نان پخته و قسمت رویی نمی‌پخت، آمدند توری دیگری هم روی خمیر قرار دادند و روی آن آتش ریختند تا هر دو طرف نان پخته شود.

کم‌کم این روش پختن نان، توسعه و تکامل یافت تا به صورت امروزی درآمد. همچنین در کتب تاریخی ذکر شده است وقتی سربازان عرب به شهر مدائن آمدند و نان سنگک را روی میز نانوایی دیدند، نمی‌دانستند آن چیست و همین هم خود دلیلی بر قدمت پخت نان سنگک در ایران است.

نان‌ فروشی‌ های زنجیره‌ای

اما از عمر نانوایی‌های مدرن‌تر در ایران چیزی حدود یک‌ دهه می‌گذرد. نان‌ فروشی‌ هایی که سعی می‌کنند در تولیدات خود خلاقیت به‌خرج دهند و گاهی می‌بینی نانی خریده‌ای که به خاطر مواد تشکیل‌دهنده‌اش کم از یک غذای کامل ندارد. یکی از این نان‌ فروشی‌ ها که شعبه‌های مختلفی در تهران دارد نان سحر است که ظاهرا قدمتی بیش از آنچه ما فکر می‌کنیم دارد و طبق تاریخچه‌‌ سایت اینترنتی، این شرکت فعالیت خود را از سال ۱۳۵۰ شروع کرده است. محصولات فروشگاه در شش گروه نان‌های رژیمی، نان‌های سفید، نان‌های تیره (حاوی سبوس و روگنا)، نان‌های طعم‌دار، نان‌های رستورانی و نان‌های شیرین طبقه‌بندی می‌شوند.

نان‌های طعم‌دار که از پرفروش‌ترین محصولات این فروشگاه‌ها و دیگر نان‌ فروشی‌ های غیرسنتی است شامل نان‌هایی است که با سبزیجات مختلف، سیب‌زمینی و غیره ترکیب و پخته می‌شود. دونات‌های نان سحر که شامل دونات‌های کوچک و بزرگ با طعم‌های شکری،‌ دارچینی و شکلاتی است از محبوبیت زیادی برخوردار است و این دونات‌ها را در بسته‌بندی‌های مختلف می‌توان از سوپرمارکت‌ها هم تهیه کرد.

شعبه مرکزی این فروشگاه در خیابان شریعتی زیر پل صدر است و بعضی از فروشگاه‌های دیگر آن در خیابان ولیعصر مقابل پارک ملت فروشگاه بزرگ جام جم، خیابان جمهوری ابتدای خیابان صف (باغ سپه سالار) و خیابان شریعتی نرسیده به پل رومی هستند. در این فروشگاه‌ها نان کاسه‌ای‌شکل که در آن سوپ می‌ریزند نیز وجود دارد.

نان و دونات

نان سی‌تو در خیابان کریم خان نرسیده به میدان هفتم تیر، نان‌ فروشی‌ دیگری است که از قدمتی بیش از یک دهه برخوردار است. در این فروشگاه، بیشتر می‌توانید نان‌های شیرین تهیه کنید. نان سی‌تو در حقیقت شیرینی‌فروشی هم محسوب می‌شود و تنها به پخت و فروش نان اختصاص ندارد. نان و شیرینی سیدخندان نرسیده به خیابان خواجه‌ عبدالله انصاری نان‌فروشی دیگری است که انواع نان‌ها با پخت‌ها و طعم‌های مختلف در آنجا وجود دارد.

نان شادی در خیابان میرزای شیرازی نان‌ فروشی‌ خوبی است که به نسبت جاهای دیگر قیمت‌های تقریبا معقولی دارد. در این نان‌فروشی علاوه بر نان‌های مختلف، شیرینی‌هایی مثل قطاب و کلمپه که مربوط به استان‌های یزد و کرمان هستند نیز وجود دارد. اگر به دونات علاقه دارید، دونات‌فروشی فروشگاه جام‌ جم در خیابان ولیعصر، دونات‌فروشی دیگر در خیابان میرداماد نزدیک مترو میرداماد و همچنین دونات‌های شیرینی‌فروشی گاندی، آخرین مغازه اولین پاساژ سر خیابان گاندی تهران را پیشنهاد می‌کنیم.

این دونات‌ها در دو فرم شکری و دارچینی پخته می‌شوند و غالبا تا ساعت ۵ بعدازظهر اثری از آنها در شیرینی‌فروشی باقی نمانده است. نان و شیرینی صاحب‌قرانیه هم فروشگاه دیگری است که از آنجا می‌توان شیرینی و نان‌هایی با طعم‌های مختلف خرید. نان‌فروشی دیگری هم در میدان فاطمی هست که از آنجا می‌توانید نان‌ برنجی تهیه کنید.

راز نان‌ ها

دبه فروشگاه‌های بزرگ نان‌ فروشی‌ که قدم بگذارید شاید فرق نان‌های مختلف را ندانید. مثلا نان چاودار چه نانی است یا مزیت نان سبوس‌دار بر نان‌های دیگر چیست؟ ویتامین، مواد غذایی و مواد فیبری نان سبوس‌دار به طور میانگین، دو برابر نان سفید است. مواد فیبری نان سبوس‌دار، راهی برای رفع گرفتگی روده و یبوست است. علاوه بر این، این مواد جزء مواد غذایی مطلوب باکتری‌های روده‌ای است و علیه امراض میکروبی روده اقدام کرده و سیستم ایمنی بدن را فعال می‌کند.

استفاده از نان‌های سبوس‌دار باعث می‌شود افراد با حجم کمتری از غذا، سیر شوند و به نوعی نان رژیمی هم محسوب می‌شود. وجود سبوس در نان، جذب نشاسته را به تأخیر می‌اندازد و مانع از بالا رفتن ناگهانی قند خون می‌شود. بنابراین هر چه میزان سبوس و فیبر در نان بیشتر باشد ارزش غذایی آن به‌ویژه برای افراد چاق و بیماران دیابتی بیشتر می‌شود.

چاودار هم نوعی غله است که شکل ظاهری آن شبیه گندم با اندازه کمی کوچک‌تر و رنگی تیره است. آرد چاودار آردی تیره و منبع منیزیم، مواد معدنی، اسید فولیک (ویتامین B9)، تیامین (ویتامین B1) و نیاسین (ویتامینB3 ) است.

آرد چاودار نسبت به آرد گندم ماده مغذی بیشتری را در خود حفظ می‌کند؛ چون به‌سختی می‌توان سبوس و جوانه‌ها را از آن جدا کرد. همچنین نان چاودار نسبت به نان گندم کالری کمتری تولید می‌کند و برای انواع رژیم لاغری و همچنین کسانی که بیماری دیابت دارند مفید است.

جوش شیرین زدن ممنوع

نان‌هایی که از آرد سبوس‌دار تهیه می‌شوند و با خمیرمایه و بدون استفاده از جوش شیرین به‌عمل می‌آیند و با حرارتی ملایم، یکنواخت و شعله غیرمستقیم می‌پزند، سالم‌ترین نان‌ها هستند. وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مصرف جوش شیرین در واحدهای نانوایی را به علت پیدایش عوارض دستگاه گوارشی و اختلال در جذب املاحی مانند آهن، ممنوع کرده است.

خرید آنلاین بلیط هواپیما
خرید آنلاین بلیط قطار
خرید آنلاین بلیط اتوبوس
رزرو آنلاین هتل